नमस्कार! माझे नाव शाडी अबू-जहरा आहे.
मी डब्ल्यू3सी (W3C) - वर्ल्ड वाईड वेब कॉन्सॉर्टियममध्ये वेब हाताळण्याची (ॲक्सेसिबिलिटी) पद्धत
आणि तंत्रज्ञान यातील तज्ज्ञ आहे.
आणि आज मला आपणास वेब हाताळण्याच्या पद्धतीबद्दल सांगायला आवडेल.
वेब हे असंख्य लोकांच्या रोजच्या जीवनातील एक अविभाज्य घटक आहे.
कामाच्या ठिकाणी
घरी
आणि रस्त्यावर
वेब हाताळणी म्हणजे याचा वापर दिव्यांग व्यक्तीदेखील सारख्याच पद्धतीने करू शकतात.
उदाहरणार्थ, एखाद्या व्यक्तीला हाताने टायपिंग करता येत नसेल, तर ते माऊथ स्टिकचा वापर करू शकतात.
आणि एखाद्याला व्यवस्थित ऐकू येत नसेल, तो व्हिडिओ पहाण्यासाठी कॅप्शनचा उपयोग करतो.
आणि एखाद्याला व्यवस्थित दिसत नसेल, तर तो मोठ्याने वाचण्यासाठी स्क्रिन रिडरचा उपयोग करतो.
वेब हाताळण्याच्या पद्धतीचे खूप सारे फायदे आहेत.
उदाहरणार्थ, गोंगाटाच्या किंवा शांत वातारणात कॅप्शनचा सगळ्यांना फायदा होतो.
आणि जिथे झगमगाट असतो, तिथे चांगली रंगसंगति अधिक चांगले काम करते.
तसेच वयानुसार जडणाऱ्या व्याधींमुळे शारिरीक हालचाली कमी झालेल्या व्यक्तींना फायदा होतो
वास्तविक, सुधारित लेआऊट आणि डिझाईनबरोबर सगळ्यांना चांगल्या वापरकर्त्याचा अनुभव मिळाला आहे.
संकेतस्थळे आणि अॅप्लिकेशनच्या अंतर्गत कोडमध्ये भरपूर तयार करू शकतो.
हाताळण्याच्या पद्धती डब्ल्यू3सी (W3C) मधील वेब तंत्रज्ञान, जसे की एचटीएमएल अनेक हाताळण्याच्या पद्धतींना आधार देते.
उदाहरणार्थ, प्रतिमांसाठी मजकुराचा पर्याय देणारे वैशिष्ट्य
जे स्क्रिन रिडरद्वारे मोठ्याने वाचले जाते आणि सर्च इंजिनद्वारा वापरले जाते.
तसेच शिर्षक, लेबल आणि अन्य कोड हाताळणे पद्धतीला मदत करते
आणि संपूर्णपणे गुणवत्तेत सुधारणा होते.
चांगले लेखन टूल, जसे की विकी, कंटेट व्यवस्थापन प्रणाली आणि कोड संपादक
स्वयंचलित अथवा लेखकाच्या इनपुटच्या सहाय्याने ॲक्सेसिबिल कोड तयार करण्यास सहाय्य करते.
तसेच, वेब ब्राऊजर, मिडिया प्लेअर आणि अॅपला हाताळण्याच्या पद्धतीस सहाय्य करण्याची आवश्यकता आहे.
डब्ल्यू3सी (W3C) ने वेब हाताळण्यासंबंधित मानके उपलब्ध केली आहेत.
ज्यांना सरकार आणि व्यवसायांद्वारे आंतरराष्ट्रीय मान्यता प्राप्त आहे
प्रामुख्याने ओळखले जाणारे वेब कंटेट हाताळणी पद्धतीची मार्गदर्शिका-डब्ल्यूसीएजी (WCAG) आहे
डब्ल्यूसीएजी (WCAG) आयएसओ प्रमाणित 40500 देखील आहे.
आणि EN 301 549 या नावाने युरोपियन मानकानुसार स्विकारले आहे
हे चार तत्त्वांवर आधारित आहे-
पहिला, दिसण्यायोग्य उदाहरणार्थ,अशा लोकांसाठी जे कंटेट पाहू आणि ऐकू शकतात
दुसरा - वापरण्यास योग्य - उदाहरणार्थ, लोक टंकलेखन अथवा आवाजाद्वारे संगणकाचा वापर करू शकतात.
तिसरे - समजण्यास योग्य- उदाहरणार्थ, त्यामुळे लोकांना समजण्यास सोपी आणि साधी भाषा उपलब्ध होते.
आणि सक्षम केलेली- ज्यामध्ये लोक वेगवेगळे सहाय्यकारी तंत्रज्ञान वापरू शकतात.
डब्ल्यूसीएजीच्या शिवाय, डब्ल्यू3सी लेखन टूल्स हाताळण्याच्या पद्धतीची मार्गदर्शिका - ATAG, उपलब्ध करते.
जे कंटेट व्यवस्थापन प्रणाली, कोड संपादक आणि इतर सॉफ्टवेअरसाठी लागणाऱ्या आवश्यक बाबी निश्चित करते.
आणि वापरकर्ता एजंट हाताळण्याच्या पद्धतीची मार्गदर्शिका – युएएजी (UAAG),
वेब ब्राऊझर आणि मिडिया प्लेअरसाठी लागणाऱ्या आवश्यक बाबी निश्चित करते.
जवळजवळ १ बिलियन पेक्षा अधिक लोक अथवा लोकसंख्येच्या १५-२०% लोक दिव्यांग आहेत.
संयुक्त राष्ट्राच्या दिव्यांग व्यक्तीचे अधिकार यामधील ठरावात
वेबमधून माहिती मिळवणे याचा मानवी अधिकारामध्ये समावेश केला आहे.
जगातील अधिकांश देशांनी ह्या संयुक्त राष्ट्राच्या ठरावास अनुमोदन दिले आहे.
आणि अनेकांनी आवश्यक सूत्रे म्हणून स्विकारले आहे
तरीही, कोणत्याही कायदे आणि नियमांशिवाय
हाताळण्याच्या पद्धतीच्या मानकांची अमलबजावणी करणे दिव्यांग व्यक्तींसाठी अनिवार्य आहे
आणि सगळ्यांसाठी उपयुक्त आहे.
वेब हाताळण्याच्या पद्धतीबाबत अधिक माहितीसाठी w3.org/WAI भेट द्या